Blog

Çek Hakkında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ülkemizde ticari hayatta en sık kullanılan ödeme araçlarından biri çektir. Geçmişten günümüze çekle ilgili birçok yasal düzenlemeler yapılmış ve çek kanununda, ticaret kanununda ciddi değişiklikler meydana gelmiş ve birçok yenilik getirilmiştir. Bu yazımızda uygulamada dikkat edilmesi ve bilinmesi gereken, sıkça hata yapılan ve yanlış bilinen en önemli konuları kısaca açıklamaya çalışacağız. ‘Keşideci’ çeki düzenleyen kişi, ‘lehdar ve hamil’ lehine ödeme yapılacak kişi, ‘muhatap’ ise çeki keşideciye veren bankayı ifade eder ve çek bir ödeme vasıtasıdır. Çek metninde “çek” kelimesinin (başka bir lisanda “çek” karşılığı olarak kullanılan kelimenin) bulunması zorunludur. Çekin kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi içermesi gerektiğinden çek üzerine herhangi şarta bağlı bir kayıt yazılamaz. Çekin bankaya ibrazı sırasında üzerinde miktarı, keşide yeri, keşide tarihi ve keşideci imzası mutlaka olmalıdır. Çek üzerindeki imzanın gerçek bir imza olması halinde, üzerinde yazılı diğer kısımların tahrif edilmemek kaydı ile anlaşmaya aykırı doldurulduğunu iddia eden yazılı belge ile kanıtlamak zorundadır. Aynı şekilde çekin ödendiği iddiası da sadece banka kaydı veya yazılı belge ile kanıtlanabilir. Çekler hakkındaki bu genel hukuksal bilgilendirmeden sonra çeklerle ilgili uygulamada bilmeniz gereken en önemli konular aşağıda açıklanmıştır. -Tüm çekler üzerine yazılı çek keşidecisi kişi veya keşideci şirket ise ilgili şirket yetkilisi tarafından imzalanmalıdır. Bunun için çeki alacak kişinin yanında imzalanması ve imzalayan şahsın imza sirkülerinin görülmesi, örneğinin alınması çok önemlidir. Ancak hiçbiri mümkün olmaz ise ilgili bankadan çekteki imzanın yetkili ve yeterli imza olup olmadığının mutlaka teyidi alınmalıdır. Özellikle müşterek imza ile temsil edilen şirketlerde iki ayrı imza bulunduğuna dikkat edilmelidir.

 • Çek üzerinde el yazısı ile yazılan (tarih, miktar, lehine çek düzenlenen kişi ve unvanı vs.) kısımlarda yazım sırasında bir hata yapıldığında veya hata olmasa da düzeltilip değiştirilmek istendiğinde her yapılan düzeltmenin üzerine çek keşidecisi tarafından ayrıca imza (paraf) alınmalıdır. Düzeltmenin üstü çizilerek yenisinin yazılması şekilde olması daha doğrudur.

 • Mevcut yasal düzenlemeye göre “hamiline” şeklinde çek ancak banka tarafından matbu şekilde “hamiline” basılmış çeklerde mümkündür. Bu şekilde olmayan tüm çeklere el yazısı ile hamiline yazılması geçersiz olup mutlaka çekin verildiği şahsın ismi veya şirketin unvanı yazılmalıdır.

• Tüm kambiyo senetlerinde olduğu gibi çeklerde de ciro silsilesine dikkat edilmelidir. Çekin ilk cirantası çekin adına düzenlendiği kişi veya şirket olmak zorundadır. Aksi takdirde ciro silsilesi bozulacağından bu şekilde çeki alan yetkili hamil kabul edilmeyecektir.

 • Çekler için önceki yasal düzenlemelerde 6 ay gibi çok kısa olan zamanaşımı süresi son düzenlemelerle 3 yıla çıkarılmıştır. Bu nedenle üç yıllık süre geçmediği müddetçe çekler hakkında kambiyo takibi yapılabildiği gibi ihtiyati haciz talep edilebilmektedir.

• Çeke kefil alınmak istenen kişi çekin ön yüzüne ismini, unvanını aval olduğunu yazıp imzalayarak çek keşidecisi gibi sorumlu olabilmektedir. Bu nedenle kefilin çekin arka yüzüne değil ön yüzünde metin dışındaki boş kısımlara imza atması sağlanmalıdır.

 • Karşılıksız işlemi gören çeklerin arkasında cirosu bulunan cirantaların isimleri, unvanları, TC kimlik veya vergi numaralarının bulunması icra ve haciz işlemlerinde gerekli olduğundan çek teslim alınırken sorulması ve öğrenilmesinde fayda vardır.

• Çeklerin bankada karşılığı olmadığı takdirde bankanın her bir çek yaprağı için sorumlu olduğu tutarı tarafınıza ödemesi zorunludur. Her yıl güncellenen bu tutar ibraz anında talep edilebileceği gibi daha sonra da talep edilebilmektedir.

• Müşterinizden aldığınız ve cirolayarak kullandığınız çek bankaya verilmeden veya yazılmadan müşterinize iade edilecekse , iade edilmeden önce çek arkasındaki sizin ve sizden sonraki ciroların mutlaka iptal edilmesi gerekir. Çek teslim edilirken çek keşidecisinden veya çeki aldığınız cirantadan teslim alındığına dair mutlaka imza ve tarih alınmalıdır. (Çek fotokopisine çek aslını teslim aldım isim ve imza olacak şekilde yapılabilir)

• Son olarak şirketinize verilen veya şirketinizin verdiği tüm çek ve senetlerin, ileride karşılaşabileceğiniz çok farklı hukuksal durumlar için faydalı ve gerekli olabileceğinden, bir örneğinin saklanmasını tavsiye ediyoruz.

keyboard_arrow_up

Copyright © 2018 Palamut Group. All Rights Reserved.

Maverainteraktif